In deze les gaan we kijken naar hoe filmmuziek werkt en zelf met deze werking aan de slag.

Inhoud

  1. Effect van filmmuziek
  2. Leitmotif bedenken

1. Effect van filmmuziek

Zo goed als iedere film heeft muziek. Soms is het simpelweg een achtergrond om de stilte te vullen, maar meestal wordt deze uiterst zorgvuldig uitgekozen en vaak speciaal gecomponeerd om het effect van de film uit te vergroten.
Hieronder een kort filmpje met voorbeelden. (In het Engels, maar ook zonder alles te verstaan zijn de voorbeelden duidelijk).

Dit zijn natuurlijk overduidelijke voorbeelden, maar het is nog veel interessanter om te kijken naar details die componisten gebruiken om bepaalde dingen in films aan te geven. Hiervoor gebruiken ze leitmotifs.

Een leitmotif is een korte melodie waaraan een bepaald thema of personage wordt gekoppeld. Het gebruik hiervan stamt van voor de tijd van film, want het werd al veelvuldig gebruikt in opera.

Een van de beste voorbeelden hiervan is de muziek in de Lord of the Rings-films. Componist Howard Shore gebruikt niet zomaar muziek om een gevoel of sfeer te suggereren, maar gebruikt daar allemaal aparte themaatjes voor.

Het eerste thema dat terugkomt in alle drie de films is het Ring-thema.

Copyright Howard Shore

Dit thema wordt enkel gebruikt in scenes waar de Ring een rol speelt. Een andere versie van het thema, die duisterder klinkt, wordt gebruikt wanneer Sauron (de grote vijand) voorkomt. Het idee hierachter is dat het thema de duistere kant van de ring uitlicht.

Copyright Howard Shore

Een ander thema is het Hobbit-thema:

Copyright Howard Shore

Van dit thema zijn verschillende variaties. Een vrolijke versie speelt alleen maar in the Shire, de vrolijke onbezorgde plek waar alle Hobbits wonen. Een langzamere versie met andere akkoorden eronder hoort bij Frodo, etcetera. En zo zijn er een stuk of 5 belangrijkste themas die ieder hun functie hebben.

Wil je er meer over weten, kijk dan vooral deze video (Engels)

Andere voorbeelden van films waar leitmotifs worden gebruikt zijn Pirates of the Caribbean en Harry Potter.

2. Leitmotif bedenken

Kies een plaats, personage of thema uit een boek dat je gelezen hebt of een film die je hebt gezien. Wat voor kenmerken heeft deze?
Bedenk een kort motief (een paar maten dus) dat bij dit personage past. Je kunt het met een piano erbij bedenken, op de saxofoon of zingend. Schrijf het uit (download muziekpapier hier of gebruik een notatieprogramma zoals MuseScore).

Stel, er gebeurt iets negatiefs met het personage of de locatie die je gekozen hebt. Hoe verandert het thema dan? En als er iets heel positiefs gebeurt? Je kunt denken aan tempo, articulaties, bepaalde andere noten of, als je akkoorden kent, andere harmonieën eronder.

Lever je resultaten in via mail of WhatsApp.

© Jasmijn de Klerk 2020